Op de lange termijn zorgt liberalisering voor economische prikkels voor energieleveranciers om meer elektriciteit te verkopen. Het grootste belang van private bedrijven is altijd om de winst te maximaliseren, zonder dat er veel wordt nagedacht over de invloed ervan op het milieu of over sociale invloeden. Privatisering en deregulering zorgen voor prikkels waardoor goedkopere, maar vervuilende centrales waar energie wordt opgewekt door fossiele brandstoffen langer in werking blijven. In het raamwerk van de regels van de vrije markt zullen de nieuwe eigenaren niet geneigd zijn om oude centrales te sluiten en ze te vervangen door schonere. In plaats daarvan blijven de oude faciliteiten draaien.

Er zullen ook nieuwe centrales worden gebouwd, omdat er door liberalisering een hogere vraag ontstaat – vooral van grote, industriële gebruikers. De waarschijnlijke langetermijneffecten van liberalisering zullen hogere emissies en lagere normen voor luchtvervuiling zijn. En belangrijker, aangezien een gedereguleerde elektriciteitsmarkt automatisch onstabiel en ongelijk is, waarbij een paar energieleveranciers een grotere capaciteit hebben om zo de markt te beheersen, is er een grotere energiereservemarge nodig. Dan zullen de producenten aandringen op het versoepelen van milieuregels en op toestemming voor het bouwen van meer energiecentrales en hoogspanningskabels.

Uit uitgebreid internationaal bewijs blijkt dat, zonder strikte overheidsbemoeienis, de liberalisering van de energiesector resulteert in de achteruitgang van ecologisch kwetsbare gebieden, dalende gezondheidsnormen (zie kader 7) en de verdere bedreiging van het klimaat op aarde door de hogere emissie van broeikasgassen.