Tegenstroom

De Provinciale Staten van Zeeland zijn voor 50%  aandeelhouder van Delta. Die wil op 22 december tijdens de aandeelhoudersvergadering toestemming krijgen om ruim 100 miljoen euro te besteden aan een vergunningaanvraag voor een nieuwe kerncentrale. Later moet er dan nog meer bij maar volgens Delta gaat dat dan wel betaald worden door buitenlandse partners. Om de aandeelhouder te overtuigen doet Delta deze dagen "een rondje langs de aandeelhouders". Op 17 en 18 november werd PS 'geinformeerd'.  In opdracht van PS heeft "Spring Associates" een advies geschreven over de risico's en rendementen van kernenergie. Hieronder hun advies:

Aan de leden van de Provinciale Staten van Zeeland
Betreft: Bouw van een tweede kerncentrale

Geachte Statenleden,

Via een van uw leden, bereikte mij het verzoek om vanuit onze expertise op het gebied van risico’s en rendementen van kernenergie een korte uiteenzetting te geven die u zou kunnen helpen in voorbereiding op de vergadering van komende vrijdag, betreffende KCB2.

Ter introductie; Spring Associates is een adviesbureau dat zich richt op strategievraagstukken in gereguleerde markten, met expertise op de gebieden van energie en duurzaamheid. Met betrekking tot de energiemarkt, mogen wij verscheidene nutsbedrijven, investeerders en banken evenals de Rijksoverheid tot onze clientèle rekenen. Wij hebben in het verleden een aantal maal over kernenergie gepubliceerd.

Voor de goede orde, wij zijn niet fundamenteel tegen kernenergie. Het is zeker denkbaar dat kernenergie vanuit publiek perspectief een goede bijdrage zou kunnen leveren aan de energiemix. Onze argumentatie richt zich uitsluitend op de risico’s voor aandeelhouders en financiers.

In onze opinie, worden de financiële risico’s van het bouwen van kerncentrales structureel onderschat. Meestal beperkt de argumentatie voor het bouwen van een centrale zich tot de analyse dat de gemiddelde kosten voor opgewekte stroom relatief laag zouden zijn. Maar zelfs als dit zo zou zijn, zegt dit niets over de risico’s van het bouwen van een kerncentrale. En dat is waar een investeringsbeslissing over zou moeten gaan.

Wat een investeerder zich moet afvragen is:
1. Wat zijn de kosten en opbrengsten als alles gaat zoals gepland?
2. Hoe groot is de kans dat alles gaat zoals gepland?

Het is geen geheim, dat voornamelijk op het tweede punt kerncentrales belabberd scoren. De ervaringen in andere landen geven geen enkele aanleiding om aan te nemen dat het hier beter zou gaan. Vergelijk het met een beslissing uit de privé- sfeer. Als u zou kunnen kiezen tussen twee vliegreizen, waarbij de ene honderd euro goedkoper is dan de ander, maar de kans dat het vliegtuig neerstort 10 maal groter, hoe kijkt u dan nog aan tegen het prijsverschil?

Wij zijn dan ook niet de enigen, die het bouwen van een centrale als dermate risicovol zien, dat het zelfs voor de grootste en rijkste nutsbedrijven in Europa prohibitief is (Citibank, 2009).
Op zich is daar natuurlijk een oplossing voor; de overheid zou dit risico kunnen afdekken. Het is geen toeval dat er in de wereld nog nooit een kerncentrale gebouwd is zonder significante overheidssteun. Dus dat wil zeggen, dat indien de Nederlandse overheid garant zou willen staan voor de bouwrisico’s (het risico zou op kunnen lopen tot zo’n 2 miljard euro), er wellicht een mogelijke business case is. Ook met een goede partner, met expertise, maar vooral ook een grote en sterke balans, zou het risico verder ingeperkt kunnen worden.

Voor U als leden van Provinciale Staten is het dus van groot belang om zekerheid te verkrijgen over de volgende zaken:
- Gaat de Rijksoverheid het significante bouwrisico garanderen?
- Beschikt Delta over een ervaren en financieel draagkrachtige partner die gecommitteerd is om dit traject in te gaan (en te financieren)? Zo ja, wie is deze partner?
- Welke financiële partijen hebben aangegeven het project interessant en financierbaar te vinden?

Merk op, dat deze vragen – ook door uw leden – al vaker gesteld zijn. Maar hebt u er ooit echt bevredigende en complete antwoorden op gehad?

In de stukken van Gedeputeerde Staten wordt verwezen naar een aantal mogelijke opties. Het risico dat de vergunning niet verstrekt zou worden is aanwezig, maar wellicht niet extreem hoog. Het risico dat de case niet rendabel is, is echter zeer groot. De directie lijkt hier overigens ook al op voor te sorteren, door te stellen dat de elektriciteitsprijzen ‘historisch laag zijn’. Dit is een merkwaardige uitspraak, die volgens ons absoluut niet strookt met de realiteit.

Het feit dat er op dit moment geen partner voor het project lijk te zijn– en of dat te maken heeft met het feit dat ze zo druk zijn met de stresstesten moeten we misschien maar even in het midden laten – betekent ook, dat er misschien geen koper voor het project is indien de vergunning verstrekt zou worden en de case rendabel zou blijken. En zelfs als die koper(s) er wel zouden zijn, is het maar zeer de vraag of die de gemaakte kosten vergoeden. Misschien bieden ze beiden wel ruim onder de kostprijs, omdat ze weten dat Delta zelf het project toch niet kan realiseren.

Ik wens u alle wijsheid toe met deze moeilijke beslissing.
Gegeven uw drukke schema’s heb ik ervoor gekozen dit briefje zo kort mogelijk te houden. Mocht u geïnteresseerd zijn in meer detail, zijn wij graag bereid tekst en uitleg te geven.

Hoogachtend,
Ebel Kemeling

(Partner Spring Associates)