Energie en armoede

In 2000 hebben de Verenigde Naties zich ten doel gesteld om vóór 2015 de grootste armoedeproblemen in de wereld aan te pakken. Dit is vastgelegd in de Millenniumdoelen. Hoewel de ambities die geformuleerd zijn in de Millenniumdoelen niet bepaald op schema liggen, hebben de regeringsleiders hun ‘commitment’ recent nog eens herbevestigd. Dat betekent dat er mondiaal nog steeds gestreefd wordt naar onder andere schoon water voor iedereen, alle kinderen basisonderwijs, extreme armoede halveren, verspreiding van AIDS en malaria stoppen en moedersterfte omlaag.

Een van de grootste uitdagingen voor het halen van de Millenniumdoelen is het bestrijden van de energiearmoede. De meeste deskundigen gaan uit van een mondiale groei van de energievraag met 60% tot 2030, waarvan tweederde voor rekening van ontwikkelingslanden komt. Misschien wel het meest schokkend is dat tegelijkertijd 1.6 miljard mensen op deze wereld geen elektriciteit hebben. In de prognoses tot 2030 zijn dit - ondanks alle groei in het mondiale verbruik - nog steeds 1,4 miljard medeburgers. Energie is een basisvoorwaarde voor economische ontwikkeling, absoluut noodzakelijk voor het behalen van de Millenniumdoelen. Zonder elektriciteit kunnen kinderen ’s avonds geen huiswerk maken. Zonder elektriciteit kunnen gezondheidsposten hun medicijnen niet koelen. Zonder elektriciteit kunne mensen geen radio luisteren of TV kijken, en hoe moeten ze dan weten wat er speelt in hun land?

Duurzame oplossingen

Het grootste deel van de stijgende energieconsumptie zit in fossiele brandstoffen, maar ook het gebruik van traditionele biomassa neemt toe. Voor het milieu is dit een regelrechte ramp. Terwijl er zoveel alternatieven zijn voor onduurzaam energiegebruik. Alternatieven die bovendien vaak door hun kleinschaligheid en netonafhankelijkheid veel geschikter zijn voor toepassing in arme rurale gebieden.

WISE wil het beleid ten aanzien van energie voor ontwikkeling in positieve zin beïnvloeden. Met medeneming van milieu- en sociale argumenten, en met een sterke inbreng vanuit onze partnerorganisaties in het Zuiden. Hoe gaan we de wereld op een eerlijke en duurzame manier van energie voorzien, dat is de vraag waar het om draait. Dat kan op nationaal en op internationaal niveau, zoals binnen de Europese Unie en de Verenigde Naties (Klimaatconferenties, Commission on Sustainable Development)

Wat zijn de Millenniumdoelen?

De Millenniumdoelen vormen de basis van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Halvering van de armoede in 2015 is haalbaar, vindt de Minister van Ontwikelingssamenwerking. Op het gebied van energie heeft zij zich als ambitieus doel gesteld om in 2015 10 miljoen mensen in ontwikkelingslanden van duurzame energiediensten te voorzien. De Milleniumdoelen zijn:

1. Het aantal mensen dat in extreme armoede leeft, moet in 2015 tenminste tot de helft zijn teruggebracht ten opzichte van 1990.

2. In 2015 moeten alle kinderen in alle landen basisonderwijs volgen.

3. Gendergelijkheid en empowerment van vrouwen moet worden gerealiseerd, ondermeer door gelijke participatie van jongens en meisjes in het onderwijs te realiseren voor 2005.

4. De sterftecijfers van kinderen onder de 5 jaar moeten in 2015 in elk ontwikkelingsland zijn teruggedrongen met tweederde ten opzichte van 1990.

5. Het niveau van moedersterfte moet in 2015 in elk ontwikkelingsland zijn teruggedrongen met driekwart ten opzichte van 1990.

6. Voor het jaar 2015 zal een halt worden toegeroepen aan de verspreiding van HIV/Aids, malaria en andere ziekten.

7. Waarborgen van een duurzaam milieu voor 2015 door het integreren van duurzame ontwikkeling in nationaal beleid en programma’s, het keren van het verlies van natuurlijke hulpbronnen en halvering van het aantal mensen zonder toegang tot veilig drinkwater. Voor 2020 moeten de levensomstandigheden van ten minste 140 miljoen bewoners van krottenwijken aanzienlijk zijn verbeterd.

8. Er wordt een mondiaal samenwerkingverband (partnerschap) voor ontwikkeling gesloten, met afspraken over goed bestuur, de ontwikkeling van een open en eerlijk handels- en financieel systeem, het bevorderen van jongerenwerkgelegenheid, een oplossing voor het schuldenvraagstuk en de overdracht van nieuwe technologieën.