Tegenstroom

De WTO onderhandelingen over de General Agreement on Trade in Services (GATS) spelen een zeer belangrijke rol tegen de achtergrond van de liberalisering van de elektriciteitsmarkt. De onderhandelingen over een nieuw GATS-akkoord zijn gestart in november 2001 en lopen nog door tot eind 2004. De onderhandelingen gaan over het vrijmaken van diensten. Elektriciteit is een dienst.

Het is zeer moeilijk te voorspellen wat deze onderhandelingen precies gaan betekenen voor de Nederlandse elektriciteitsmarkt. In europees verband is er al besloten om te gaan liberaliseren, en dat traject zal gewoon afgemaakt worden. Hierdoor wordt er een grote europese elektriciteitsmarkt gecreerd, waarbinnen volop concurrentie mogelijk moet zijn. Ook is de europese markt open voor buitenlandse bedrijven (bedrijven die dus niet in de EU gevestigd zijn).
Als elektriciteit ook onder GATS gaat vallen zullen de WTO-regels van toepassing worden. Dit betekent een verder uit handen geven van de mogelijkheid voor de overheid om in te kunnen grijpen, of zelfs om de beslissing terug te kunnen draaien (mocht het mis gaan). Al met al geen prettig vooruitzicht. Het komt er op neer dat als er eenmaal voor gekozen is om iets onder het GATS akkoord te laten vallen, er geen weg terug meer is! Landen worden met handen en voeten gebonden aan een akkoord, wat door democratische verandering onwenselijk zou kunnen worden, maar waar geen verandering meer in aan te brengen is.