Tegenstroom

Frank van Schaik van WISE geeft de stand van zaken weer rond kernenergie. Kernenergie wordt steeds vaker genoemd als klimaatvriendelijke energieopwekking. Hoe staat het met de aloude bezwaren tegen kernenergie? Zes terreinen worden nader bekeken:
1. Afval en Straling:
De opslag van radioactief afval is nodig voor 240.000 jaar. Veilige permanente ondergrondse opslag bestaat niet. Sinds kort zijn er ook twijfels gerezen over de stralingsbestendigheid van afval-verpakking. Voorlopig wordt er bovengronds opslagruimte bijgebouwd.
2. Kosten
Er is altijd discussie over berekeningen. Feit is dat er nog nooit een kerncentrale is gebouwd zonder staatssteun. Rond de nieuwe EPR-reactor in Finland loopt een EC-onderzoek naar mogelijk illegale steun. Het Euratom-budget (promotie kernenergie) is 150% hoger tot 2013.
Tegelijkertijd krijgen bedrijven die in kernenergie actief zijn, een negatievere rating van financiële experts.
3. Uraniumwinning
Uraniummijnbouw zorgt voor aantasting van milieu en leefgebied van mens en dier. Op dit moment komt 42% van de centrale-geschikte uranium van ontmantelde kernwapens, maar dit houdt binnen een paar jaar op. Tegelijkertijd gaat het uraniumgehalte in mijnen omlaag, en dus moet er dubbel zoveel gewonnen worden, met alle gevolgen vandien. Het kweekreactor-programma, ooit bedoeld voor een zelfvoorzienend nucleair brandstofsysteem, heeft gefaald, en ligt feitelijk stil.
4. Ongelukken
Er zijn 22 grote nucleaire ongelukken gebeurd sinds Tsjernobyl zeker ook veel in Westerse, moderne kerncentrales, waarbij in sommige gevallen straling vrijkwam. De veiligheidscultuur bij werknemers van een kerncentrale is vaak onvoldoende (Zweden, Engeland, Japan). Een ‘inherent veilige’ kernreactor bestaat dan ook niet. Het risico is moeilijk verzekerbaar.
5. Kernenergie en kernwapens zijn onlosmakelijk verbonden.
Er is een wereldwijde toename van uraniumverrijking, nodig voor productie van kernwapens. Er is ook een toename van kernstaten, waarbij nogal eens met twee maten wordt gemeten. Er is (in volume/gewicht) weinig plutonium nodig voor een kernwapen. Controle op plutonium is soms slecht of ondoorzichtig.
6. CO2-uitstoot
De nucleaire keten is zeer complex en intensief, zowel voor, tijdens als na de feitelijke energieproductie. Hierbij komt op alle niveaus CO2 vrij. De steeds moeilijkere uraniumwinning zorgt voor steeds meer uitstoot. Er komt een moment waarop de winning meer energie kost dan oplevert (“energieklif”). Bovendien produceert kernenergie alleen elektriciteit, geen bruikbare warmte voor consumptie. De ontstane productiewarmte moet gekoeld worden d.m.v. grote waterhoeveelheden.