Tegenstroom

Uranium is de grondstof die gebruikt wordt om kernenergie op te wekken. Natuurlijk uranium kan aan de aarde onttrokken worden, waarna het verder verwerkt kan worden in de nucleaire keten, en uiteindelijk in een kerncentrale belandt als brandstof voor de centrale. Het is een element dat van nature voorkomt in lage concentraties in bodem en zeewater, en kan overal op aarde worden aangetroffen. De gemiddelde concentratie uranium in grond, gesteenten, en zeewater is 0,0003%. Op verschillende plekken op aarde worden hogere concentraties aangetroffen in gesteenten: uraniumertsen. Op deze plaatsen kan het economisch rendabel zijn om de uranium aan het gesteente te onttrekken. Concentraties natuurlijk uranium variëren hier tussen grofweg 0,01% en 20%. Van de rijke ertsen die hoge concentraties uranium bevatten zijn nauwelijks voorraden te vinden. De zeer arme gesteenten vormen de ruime meerderheid van de uraniumertsen.

Het winnen van uranium vindt plaats in mijnen. Een mijnbouwbedrijf onttrekt het natuurlijk uranium uit uraniumerts en maakt gebruik van chemische processen om een poedervormig concentraat van uranium te produceren. Dit uraniumconcentraat is het eindproduct van de uraniummijn en wordt soms geproduceerd in de vorm van ‘yellow cake’: een okergeel poeder. Niet alle geproduceerde concentraten zijn yellow cake, maar vaak wordt alle uraniumconcentraat voor het gemak ‘yellow cake’ genoemd.

Het geproduceerde uraniumconcentraat wordt bij de mijn in containers verpakt en kan daarna worden verkocht. De volgende stap in het nucleaire proces is het omzetten van het uraniumconcentraat in een gas, uraniumhexafluoride. Dit proces heeft meestal plaats in een ander land dan dat waar de mijn gehuisvest is. De containers met uraniumconcentraat worden daardoor over grote afstanden getransporteerd: bijvoorbeeld van de Namibische woestijn, via de haven van Hamburg, naar de omzettingsfabriek in Frankrijk.

Uraniumconcentraat, ook wel 'yellow cake' genoemd. Links een close-up, rechts in de gebruikelijke vervoerscontainer.